AVUSTRALYA'YA GÖÇMEN OLARAK GELMEK İSTEYENLERDE ARANAN NİTELİKLER VE BAŞVURU KONUSUNDA MELBURN ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK ATAŞELİĞİ TARAFINDAN HAZIRLANAN AÇIKLAMA,
Avustralya’nın Göçmen Alım Politikası
Avustralya bir göçmen ülkesidir. Nüfus artış hızı yavaş (%1.3) ve yaşlıların aktif nüfus içindeki oranı giderek arttığından, işgücü açığını yerel kaynaklardan karşılamayan Avustralya’da genç işgücüne olan gereksinim her geçen yıl daha da artmaktadır.
Avustralya bir plan çerçevesinde her yıl 150 bin civarında göçmen almaktadır. 2008-2009 mali yıl döneminde toplam 190.300 göçmen alınması planlanmış olup, bunun 133.500’ü nitelikli göçmen, 56.500’ü aile birleştirme ve diğer kısmı insani nedenlerle alınacak göçmenlerden oluşmaktadır.
Göçmen alımı programı, Avustralya ekonomisine katkı verebilecek nitelikli göçmenleri hedef almaktadır. Bu program çerçevesinde ülkeye alınacak göçmenlerin 18-45 yaş arası genç, mesleğinde iş deneyimi ve yeterli İngilizce bilgisine sahip olmaları istenmektedir.
Göçmen alım programı; nitelikli göçmen alımı ve aile birleştirmesi yoluyla göçmen alımı olmak üzere iki kola ayrılmaktadır.
Nitelikli göçmen alımı serbest başvuru (skilled independent) ve davet (sponsored) yoluyla yapılmaktadır. Davet yoluyla alınacaklar bir işveren, eyalet bölge yönetimi veya Avustralya’daki bir yakını tarafından davet edilirler.
Aile birleştirmesi programı (family stream) çerçevesinde alınacak olanlar, Avustralya’daki yakınları ile aile bağları dikkate alınarak seçilmektedirler.
Aşağıda verilen bilgiler, Avustralya’ya nitelikli göçmen olarak gelmek için başvuruda bulunacaklara yönelik ve bir rehber olması amacıyla, Melburn Çalışma ve Sosyal Güvenlik Ataşeliği tarafından hazırlanmıştır.

I- SERBEST BAŞVURU YOLUYLA GÖÇMEN ALIMI (General Skilled Migration)
1. Nitelikli Göçmen Olarak Nasıl Gelinir?
Genel nitelikli göçmen alım programı çerçevesinde gelmek isteyenler Daimi (Permanent) ve 1.5-3 yıllık Geçici (Provisional/Temporary) vize ile Avustralya’ya gelebilmektedirler. Geçici vize ile gelenlerin ikamet durumu, bu süre sonunda daimi ikamete dönüşebilmektedir.
Gerek serbest başvuru gerek davet üzerine yapılan göçmen başvurularında adaylardan aşağıdaki niteliklere sahip olmaları istenir.
2. Nitelikli Göçmen Adaylarında Aranan Koşullar Nelerdir?
Serbest başvuru ve davet yoluyla nitelikli göçmen alımı yaş, İngilizce, mesleki deneyim vb. koşulları taşıyan ve Nitelikli Meslekler Listesinde (Form 1121i-Skilled Occupation List/SOL, Employer Nomination Scheme Occupation List/ENSOL) yer alan mesleklerden herhangi birinde çalışan veya tecrübesi olanlar arasından seçilerek yapılmaktadır.
Nitelikli göçmen olarak başvuracakların aşağıda sıralanan genel koşulları taşımaları gerekir.
- Yaş: Başvuru tarinde 45 yaşın altında olmak
- İngilizce: Avustralya’da bir meslekte çalışabilmek için yeterli İngilizce bilgisine sahip olmak gerekir. Nitelikli göçmen olarak başvuracak adayların yeterli (competent) veya mesleki (vocational) İngilizceye sahip olmaları istenir. Bazı iş ve mesleklerde daha üst düzeyde İnglizce bilgisi istenebilir. Başvuru sırasında İngilizce düzeyini kanıtlayan belgenin ibrazı gerekir.
- Mesleki Nitelikler: Başvuru sahiplerinin aday oldukları meslekte en az üniversite mezunu veya Avustralya’da denkliği kabul edilen yüksek öğrenim görmüş olmak gerekir.
- Belli bir iş/meslek için başvuru yapılmalıdır: Başvuru sırasında adayın aldığı eğitim ve niteliklerine uygun belli bir iş/meslek seçilerek müracaat edilmelidir. Seçilen iş/meslek, Nitelikli Meslekler Listesinde yer alan mesleklerden biri olmak zorundadır. Eğer mesleğiniz bu listede yer almıyorsa müracaat edilmemelidir.
- İş Deneyimi: Aday olduğunuz iş/meslekte son 24 ay içinde en az 12 ay ücretli olarak fiilen çalıştığınızı kanıtlamanız istenir.
- Yetenek Değerlendirmesi: Başvuru yapmadan önce niteliklerinizin aday olduğunuz iş/mesleğe uygun olup olmadığının Değerlendirme Kurulu (Assessing Authority) tarafından tespit edilmesi gerekir.
Değerlendirme Kurulları, işbulma büroları değildirler, sadece yetkili oldukları mesleklerde adayların niteliklerinin o meslek için yeterli olup olmadığını tespite yetkilidirler.
Eğer aday olduğunuz meslek, herhangi bir meslek örgütüne kayıtlı (mimar, mühendis gibi) yada sertifika sahibi olmayı zorunlu kılıyorsa bunu da kanıtlamanız istenir.
Yukarıda sayılan nitelikleri taşımayanların nitelikli göçmen olarak başvurmaları uygun değildir.
Adaylarda aranan İngilizce yeterlik seviyesi, 1 Eylül 2007’den itibaren yükseltilmiştir. Bu tarihten sonra başvuranlardan, Uluslararası Ingilizce Test Sistemi (International English Language Testing System-IELTS) sınavında 5 ve daha üzeri not almaları istenmektedir. Bazı mesleklerde daha yüksek puan aranmakta olup işveren davetli (Employer sponsored) geçici çalışma vizesi (457 vize alt grubu) başvurularında 4.5 puan yeterli olmaktadır.

3. Nitelikli Elemana İhtiyaç Duyulan Meslekler Hangileridir?
Hangi mesleklerde göçmen alınacağı Nitelikli Meslekler Listesinde (Skilled Ocupation List-SOL) yer almaktadır. Yöneticiler (proje yöneticileri, mali, insan kaynakları, planlama, IT vb. alanlarında yöneticiler), Profesyonel Meslekler (mimar, mühendis, kimyager, pratisyen hekim, dişçi, ekonomist vb.), Yardımcı meslekler (teknisyen, laborant, tesisatcı vb.), Diğer meslek/sanat erbabı/işçiler (oto elektrikçisi, duvarcı, marangoz, ahcı vb.) olmak üzere başlıca dört ana grup altında toplanmıştır.
Göçmen adaylarının nitelikli meslekler listesinde yer alan mesleklerden birine sahip olması gerekir. Başvuru sırasında adayın sahip olduğu meslekte aranan nitelikleri taşıdığına ilişkin o meslekle ilgili Değerlendirme Kurulu (Assesing Authority) tarafından tespit edildiğinin kanıtlaması istenir.
Söz konusu listede, bazı meslekler eklenip bazıları çıkarılmak suretiyle sık sık değişiklikler yapılmakta olduğundan, adayların kendi mesleklerinin başvuru tarihinde listede yer alıp almadığına dikkat etmeleri gerekir.
Kısaca özetlenen mesleklerin geniş bir listesi ve meslekler itibariyle yetkili olan Değerlendirme Kurulları ve bu Kurulların adreslerine ilşkin güncel bilgiler (www.immi.gov.au/skilled ) internet sitesinden temin edilebilir.
4. Nitelikli Göçmenler İçin Vize Grup ve Alt Grupları?
Avustralya’ya nitelikli göçmen olarak gelebilme koşullarına sahip olanların daha sonra durumlarına uyan vize grubunu seçmeleri gerekir. Avustralya’nın ülkeye girişte aradığı vize uygulaması, başvuru sahibinin sürekli, geçici, davet üzerine vb. olmasına göre değişen birçok vize grubu ve vize alt grubundan oluşan karmaşık bir sistemdir.
Nitelikli göçmen olarak başvuracaklar için Daimi/Permanent, Geçici/Provisional ve Kısa Süreli/Temporary olmak üzere üç grup vize çeşidi bulunmaktadır. Koşulları daimi vize için uygun olmayanlar diğer vize gruplarını seçebilirler.
i) Daimi/Permanent Vize:
Daimi Vize, sahibine Avustralya’ya giriş, daimi ikamet ve çalışma hakkı verir. Daimi vize ile Avustralya’ya gelenler belli bir ikamet süresinden sonra Avustralya vatandaşlığı için başvurabilirler.
Daimi vize için aranan şartlar: Daimi vize için, yüksek öğrenim görmüş, İngilizce düzeyi iyi ve yüksek mesleki niteliklere sahip olanlar başvurabilir.
Daimi Vizeye başvurmadan önce adayların yetenek, yaş, ingilizce bilgisi, mesleki ehliyet vb. nitelikler yönünden kendi kendilerine bir puanlama/durum değerlendirmesi (point test and self assessment) yapmaları yararlı olur. Bu vize grubu için istenen puana ulaşan adayların vize başvurusunda bulunmaları önerilir.
Bu değerlendirmede elde edilen puan, vize başvurusunun olumlu sonuçlanacağının garantisi olmamakla birlikte, başvurunun sonucu hakkında bir fikir verebilir.
Bu değerlendirmenin nasıl yapılacağı ve nitelikler itibariyle puanlama formu (self-assesment form) ile gerekli diğer formlara (www.immi.gov.au/allforms ) web sitesinden ulaşmak mümkündür.
- Nitelikli/Bağımsız (175 sayılı Vize Alt Grubu): Bu vizeye başvuranlardan genel koşullara ek olarak puanlama testini (point test) geçmesi, mesleğinde son 24 ay içinde en az 12 aydanberi çalışıyor olması, niteliklerinin mesleğine uygun olduğu ilgili Değerlendirme Kurulunca tespit edilmiş olması, aday olunan iş/meslek için mesleki İngilizceye sahip olması vb. istenir.
- Nitelikli/Sponsored (176 sayılı Vize Alt Grubu): Bu vize, eyalet/ bölge hükümetleri veya Avustralya’daki bir yakını tarafından davet edilenler içindir. Adayın genel niteliklere ek olarak puanlama testini (point test) geçmesi, mesleğinde son 24 ay içinde en az 12 aydanberi çalışıyor olması, niteliklerinin mesleğine uygun olduğu ilgili Değerlendirme Kurulunca tespit edilmiş olması, aday olunan iş için mesleki İngilizceye sahip olması vb. istenir.
ii) Geçici/Provisinal Vize:
Bu vize sahibine Avustralya’ya giriş, üç yıl süre ile ikamet ve çalışma hakkı verir. Sürenin bitiminde daimi ikamete dönüşebilir.
- Nitelikli/Regional-Sponsored (475 sayılı Vize Alt Grubu): Üç yıl süreli verilen bu vize alt grubu, temel koşulları taşıyanlardan adayın çalışacağı bölgedeki bir yakını veya o eyalet/bölge hükümeti tarafından davet edilenler içindir. Daimi vizeye göre daha düşük puan gerektirir.
iii) Kısa Süreli/Temporary Vize:
18 ay sure ile verilen bu vize grubu, Avustralya’da talep edilen bir alanda denkliği tanınan bir üniversiteden mezun olanlar içindir. Hangi üniversitelerin denkliğinin kabul edildiği (www.immi.gov.au/skilled ) web sitesinden öğrenilebilir. Bu vizeye başvuracak adaylar, müracaat tarihinde 31 yaşın altında olmalıdırlar. Bu vize ile Avustralya ya gelenler süre boyunca ikamet ve çalışma hakkına sahip olurlar ve sürenin bitiminde daimi ikamete dönüşebilir.

kaynak: http://melburn.bk.mfa.gov.tr/ShowInfoNotes.aspx?ID=121499